Piaskowanie suchym lodem to czyszczenie strumieniem granulek zestalonego dwutlenku węgla, które sprężone powietrze wyrzuca z dyszy na brudną powierzchnię. Granulat ma temperaturę -78,5°C, odrywa zabrudzenie, a potem sublimuje, czyli zamienia się w gaz. Po pracy nie zostaje woda, detergent ani zużyte ścierniwo. Na ziemi leży wyłącznie usunięty brud.
Metodę stosuje się głównie w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym, motoryzacyjnym i w zakładach produkcyjnych, wszędzie tam, gdzie maszyny nie znoszą wody, chemii albo ścierania. Nazwa „piaskowanie” jest umowna. Suchy lód nie jest ścierniwem i działa na innej zasadzie niż piasek, co ma swoje zalety, ale też wyraźne granice. Poniżej znajdziesz jedno i drugie.
Urządzenie podaje granulki suchego lodu do strumienia sprężonego powietrza, a ten wyrzuca je przez dyszę na czyszczoną powierzchnię. Na zabrudzenie działają jednocześnie trzy zjawiska: uderzenie granulek, gwałtowne schłodzenie warstwy brudu i sublimacja. Wychłodzony osad kurczy się inaczej niż podłoże, pęka i traci przyczepność. Granulki, które wnikną w szczeliny, przechodzą w gaz, a gaz zwiększa objętość kilkaset razy i wypycha brud od spodu. Dokładny opis tych trzech mechanizmów znajdziesz we wpisie na czym polega czyszczenie suchym lodem.
Suchy lód pod ciśnieniem atmosferycznym nie topi się. Przechodzi bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy. Dlatego po czyszczeniu nie ma kałuży, szlamu ani mokrych podzespołów, a maszynę można uruchomić bez suszenia. Jedynym odpadem jest to, co zeszło z powierzchni: olej, sadza, resztki produktu czy nalot.
Klasyczne piaskowanie wykorzystuje ścierniwo: piasek kwarcowy, korund, śrut stalowy albo kulki szklane. Twarde ziarno dosłownie zdziera wierzchnią warstwę materiału. To skuteczne przy grubej rdzy i starej farbie, ale zostawia tony zużytego ścierniwa zmieszanego z brudem, pył w całym pomieszczeniu i porysowane podłoże. Suchy lód jest miększy niż większość czyszczonych materiałów, więc nie ściera stali, aluminium, gumy ani lakieru. Nie wnika też w łożyska i prowadnice, bo po sekundzie znika.
Suchy lód nie przewodzi prądu, a po sublimacji nie zostawia wilgoci. Dzięki temu nadaje się do czyszczenia szaf sterowniczych, silników elektrycznych czy okablowania maszyn, oczywiście po odłączeniu zasilania i zabezpieczeniu urządzenia zgodnie z procedurą zakładu. Woda czy piasek są w takich miejscach wykluczone.
| Cecha | Piaskowanie suchym lodem | Piaskowanie ścierniwem |
|---|---|---|
| Medium | granulat CO₂, -78,5°C | piasek, korund, śrut, szkło |
| Działanie na podłoże | nieścierne, nie zmienia wymiarów i faktury | ścierne, zdejmuje warstwę materiału, nadaje chropowatość |
| Odpad po medium | brak, granulat sublimuje | zużyte ścierniwo do zebrania i utylizacji |
| Woda i chemia | niepotrzebne | niepotrzebne, ale powstaje dużo pyłu |
| Czyszczenie bez demontażu | często możliwe | zwykle wymaga demontażu i osłonięcia otoczenia |
| Gruba rdza, zgorzelina, stara farba do gołego metalu | słabo lub wcale | tak, to jego główne zastosowanie |
Suchy lód najlepiej radzi sobie z tłustymi, lepkimi i przywartymi osadami na powierzchniach, których nie wolno porysować ani zamoczyć. Poniżej branże, w których ta przewaga ma realne przełożenie na czas i jakość.
Tłuszcz, olej, przypalone resztki ciasta, karmelu czy mięsa na taśmociągach, formach, piecach i krajalnicach. Czyszczenie bez wody ogranicza wilgoć w hali, która sprzyja rozwojowi drobnoustrojów, a brak detergentów oznacza mniej płukania i mniej ryzyka pozostałości chemii na powierzchniach mających kontakt z żywnością.
Urządzenia do granulacji, tabletkarki, mieszalniki i elementy linii pakujących, w których woda i agresywna chemia są niepożądane albo wymagają długiej walidacji. Suchy lód nie wprowadza do procesu nowej substancji, bo po sublimacji znika bez śladu.
Smary, oleje i osady na podzespołach, zespoły napędowe, komory silnika, a w zakładach produkcyjnych także roboty lakiernicze i stanowiska spawalnicze z nalotem odprysków. Zastosowaniu w warsztacie poświęciliśmy osobny tekst o tym, jak wygląda czyszczenie podwozia suchym lodem.
Formy wtryskowe i odlewnicze to klasyczne zastosowanie. Środek antyadhezyjny, resztki tworzywa i osady gazowe usuwa się bez wyjmowania formy z maszyny, jeśli pozwala na to jej konstrukcja i dostęp. Forma nie traci wymiarów, bo suchy lód nie ściera stali, a krawędzie i grawer pozostają nienaruszone. To samo dotyczy prowadnic, przenośników i obudów maszyn na liniach produkcyjnych.
Kurz i nalot w szafach sterowniczych, silnikach i generatorach zdejmuje się na sucho. Przy renowacji po pożarze suchy lód usuwa sadzę z konstrukcji, belek i murów, nie mocząc ich przy tym, co ogranicza ryzyko zawilgocenia budynku.
Metoda nie jest uniwersalna. Skuteczność zależy od rodzaju zabrudzenia, jego grubości i przyczepności oraz od podłoża. Suchy lód poradzi sobie z tłuszczem, olejem, osadami i częścią luźnych nalotów korozyjnych, ale nie przygotuje stali do malowania tak jak śrutowanie i nie zdejmie grubej, zapieczonej rdzy.
Rachunek jest prosty: suchy lód oszczędza czas po czyszczeniu, ale wymaga infrastruktury przed nim. Tabela zbiera obie strony.
| Zalety | Ograniczenia |
|---|---|
| Brak wody i detergentów. Nie trzeba suszyć maszyny ani zbierać ścieków. | Stały dostęp do suchego lodu. Granulat sublimuje także w magazynie, więc dostawę planuje się tuż przed pracą. |
| Brak odpadu po medium. Sprząta się tylko usunięty brud. | Wydajny kompresor. Urządzenia potrzebują suchego, odolejonego powietrza w odpowiedniej ilości. |
| Działanie nieścierne. Formy, powłoki i uszczelki nie tracą wymiarów. | Specjalistyczne urządzenie. To inwestycja, która musi mieć uzasadnienie w częstotliwości pracy. |
| Trudno dostępne miejsca. Granulat wnika w szczeliny, nacięcia, gniazda. | Hałas. Operator pracuje w ochronnikach słuchu. |
| Krótszy przestój. Często bez demontażu i bez suszenia. | Wentylacja. W zamkniętym pomieszczeniu rośnie stężenie CO₂. |
Największy zysk nie leży w samym czyszczeniu, tylko w tym, czego nie trzeba robić przed nim i po nim. Jeśli formę, przenośnik czy zespół maszyny można oczyścić na miejscu, odpada demontaż, transport do myjni, suszenie i ponowny montaż z regulacją. Ile godzin to daje, zależy od konkretnej linii, dlatego warto policzyć to na własnym przykładzie, a nie na średnich z katalogu.
Strumień suchego lodu jest głośny. Kärcher podaje dla urządzeń z serii IB 7/40 poziom ciśnienia akustycznego 99 dB(A), a dla IB 15/120 125 dB(A), więc ochronniki słuchu są obowiązkowe. Dochodzą okulary lub osłona twarzy i rękawice chroniące przed zimnem. Sublimujący CO₂ jest cięższy od powietrza i gromadzi się przy podłodze oraz w zagłębieniach. W zamkniętych pomieszczeniach potrzebna jest sprawna wentylacja, a w kanałach, zbiornikach i komorach także pomiar stężenia CO₂.
Klasyczne urządzenia pracują na gotowym granulacie, który trzeba zamówić, przechować w izolowanym pojemniku i zużyć w krótkim czasie. Alternatywą są urządzenia z technologią L2P, które wytwarzają granulat na miejscu z ciekłego CO₂ z butli. Butla może stać w magazynie tak długo, jak trzeba, więc sprzęt jest gotowy do pracy wtedy, gdy pojawi się potrzeba.
Szukasz konkretnego modelu?
Sprawdź dostępność w sklepie. Nasz zespół pomoże Ci dopasować odpowiednie urządzenie, a także zapewni fachową obsługę posprzedażową.
Dobór zaczyna się od kompresora, a nie od urządzenia. Maszyna do suchego lodu zużywa sprężone powietrze, które musi być suche i wolne od oleju. Jeśli zakładowa instalacja nie da odpowiedniego wydatku, nawet najlepsze urządzenie nie osiągnie deklarowanej skuteczności.
Te same cztery parametry mają różną wagę w zależności od tego, co czyścisz. Zanim zaczniesz porównywać modele, ustal, które z nich są dla Ciebie krytyczne.
| Zastosowanie | Na co zwrócić uwagę przy wyborze urządzenia |
|---|---|
| Formy wtryskowe i odlewnicze | płynna regulacja ciśnienia i ilości lodu, dysze punktowe do grawerów, żeber i gniazd, wąż i pistolet, które sięgną do formy w maszynie |
| Linie spożywcze i farmaceutyczne | mobilność między stanowiskami, tryb samego powietrza do przedmuchania delikatnych elementów, sposób zaopatrzenia w lód dopasowany do harmonogramu mycia |
| Szafy sterownicze i urządzenia elektryczne | możliwość pracy przy niskim ciśnieniu, precyzyjne dozowanie lodu, mała dysza |
| Duże konstrukcje, sadza po pożarze, grube osady | wysoki wydatek powietrza, duże zużycie lodu na godzinę i pojemny zbiornik, który nie wymaga ciągłego dosypywania; do tego wydajny kompresor |
| Czyszczenie doraźne w utrzymaniu ruchu | niskie zapotrzebowanie na powietrze i brak logistyki granulatu, czyli urządzenie wytwarzające lód z ciekłego CO₂ na miejscu |
Urządzenia Kärcher z serii IB obejmują cały ten zakres: od kompaktowych maszyn L2P, które pobierają od 0,07 m³/min powietrza i same produkują granulat z butli CO₂, po IB 15/120 ze zbiornikiem na 40 kg lodu, pracującą przy ciśnieniu do 16 bar. Parametry poszczególnych modeli porównasz w kategorii urządzenia do czyszczenia suchym lodem.
Przy sporadycznym czyszczeniu, na przykład raz na kwartał przy postoju serwisowym linii, zakup urządzenia rzadko się broni. Wtedy rozsądniej wynająć sprzęt albo zlecić pracę firmie usługowej. Wynajem ma też drugą zaletę: pozwala sprawdzić metodę na własnych maszynach, zanim zakład zdecyduje się na inwestycję. Do dużych powierzchni i grubych osadów w wypożyczalni ASC-PRO dostępny jest Kärcher IB 15/120 na wynajem, a pozostały sprzęt znajdziesz w wypożyczalni.
Przy regularnym użytkowaniu liczy się koszt godziny pracy: suchy lód lub ciekły CO₂, energia potrzebna do sprężenia powietrza i przeglądy. Liczy się też to, jak szybko urządzenie wróci do pracy po awarii, bo stojąca maszyna blokuje zaplanowany postój linii. ASC-PRO prowadzi autoryzowany serwis Kärcher. Przed zakupem można zobaczyć urządzenie w pracy u siebie w zakładzie, a my pomożemy zestawić je z parametrami posiadanego kompresora.
Piaskowanie suchym lodem usuwa tłuszcz, olej, osady i sadzę bez wody, bez chemii i bez odpadu po medium. Nie ściera podłoża, dlatego sprawdza się przy formach, maszynach spożywczych, urządzeniach elektrycznych i wszędzie tam, gdzie demontaż i suszenie wydłużają przestój. Nie zastąpi klasycznego piaskowania przy grubej rdzy i przygotowaniu stali pod powłoki.
Przy wyborze urządzenia zacznij od wydatku kompresora, potem dobierz zakres ciśnienia, zużycie lodu i dysze do rodzaju zabrudzeń. Przy pracy sporadycznej sprawdź wynajem, przy regularnej policz koszt godziny i dostęp do serwisu.
Usuwa luźną rdzę i nalot powierzchniowy. Grubej, zapieczonej korozji i zgorzeliny nie zdejmie, a stali nie przygotuje pod malowanie tak jak śrutowanie, bo nie nadaje jej chropowatości.
Zależy to od modelu. IB 10/8 L2P potrzebuje 0,07–0,8 m³/min, a IB 15/120 od 2 do 12 m³/min. Powietrze musi być suche i odolejone.
Tak, pod warunkiem sprawnej wentylacji. CO₂ jest cięższy od powietrza i gromadzi się przy podłodze. Operator pracuje w ochronnikach słuchu, okularach lub osłonie twarzy i w rękawicach chroniących przed zimnem.
Udostępnij
Potrzebujesz sprzętu Kärcher dla swojej firmy?
Zobacz pełen katalog produktów dla firm.
Wolisz porozmawiać?
Doradca B2B pomoże dobrać sprzęt, przygotuje wycenę i ofertę.
